Η κληρονομιά του «Τιτανικού»

Του Κωστα Συνολακη* (από την Καθημερινή)


Η 100ή επέτειος του ναυαγίου του «Τιτανικού» ήταν στις 14 Απριλίου. Είναι ίσως το πιο γνωστό ναυάγιο στον κόσμο και οι περισσότεροι είχαμε ακούσει την περιγραφή του πολύ πριν από την ομώνυμη ταινία.


Πιο πρόσφατα γεγονότα μάς υποδεικνύουν γιατί οι θαλάσσιες τραγωδίες μάς σαγηνεύουν. Τριάντα άνθρωποι πνίγηκαν στο ναυάγιο του Costa Concordia τον Ιανουάριο, παρότι το πλοίο ήταν μόλις πέντε χρόνων και το ατύχημα συνέβη μέσα σε μερικές εκατοντάδες μέτρα από το πλησιέστερο λιμάνι. Οι επιζήσαντες περιέγραψαν βασανιστικές σκηνές, δηλαδή αντικρουόμενες οδηγίες, καθυστερήσεις, αδυναμία του πληρώματος να χειριστεί τις σωσίβιες σχεδίες, δεκάδες αβοήθητους για ώρες αγκιστρωμένους από σχοινιά, πικάντικες λεπτομέρειες για τις δραστηριότητες του καπετάνιου, εγκατάλειψη από το πλήρωμα, απεγνωσμένες συστάσεις της ακτοφυλακής. Το Χόλιγουντ δεν θα μπορούσε να το φανταστεί χειρότερα. Ο καπετάνιος ισχυρίστηκε ότι ο υποθαλάσσιος ύφαλος που τραυμάτισε θανάσιμα το κρουαζεριόπλοιο δεν υπήρχε στους ναυτικούς χάρτες.

Το μαύρο κουτί της Πανδώρας

Photo: *Mike__D*

του Κρίτωνος Αρσένη


Η Ελλάδα έχει την “πανάκεια” της. Είναι τα τοπία, η φυσική ομορφιά, η πολιτιστική κληρονομιά και τα τοπικά προϊόντα της. Αυτή η "πανάκεια" είναι σε απόσταση αναπνοής από εμάς, μπροστά στα μάτια μας,  αλλά ποτέ δεν την αντιληφθήκαμε ουσιαστικά. Κι όμως ήδη μας προσφέρει τουλάχιστον το 15% του ΑΕΠ μας μέσω του Τουρισμού και πληρώνει τον ένα στους πέντε εργαζόμενους στην Ελλάδα.


Από την άλλη οι πιο αισιόδοξες εκτιμήσεις για τα δημόσια έσοδα από την άντληση πετρελαίου κάνουν λόγο για κάποια δισ. ευρώ σε βάθος δεκαπενταετίας. Άλλες εκτιμήσεις είναι κατά πολύ χαμηλότερες. Έχουμε όμως την πολυτέλεια να αρνούμαστε σημαντικές πηγές εσόδων του ύψους μερικών  δισ. έστω και τόσο μακροπρόθεσμα σε συνθήκες τέτοιας δημοσιονομικής δυσχέρειας;

Eco-label: πανάκεια ή κουτί της Πανδώρας?

Η οικολογική σήμανση ή σήμανση πράσινων προϊόντων, ελληνιστί eco-labeling, αποτελεί μια πολύ διαδεδομένη πλέον πρακτική πιστοποίησης που διασφαλίζει ότι το προς κατανάλωση προϊόν παράγεται με μεθόδους φιλικές προς το περιβάλλον. Ή μήπως όχι; Ας εστιάσουμε στα (επιστημονικά) νερά μας που γνωρίζουμε λίγο καλύτερα, δηλαδή στην σήμανση μπλε προϊόντων. Εδώ και πολλά χρόνια το eco-labeling έχει προταθεί από πολλούς επιστήμονες ως ένα από τα διαχειριστικά μέτρα που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην αειφόρο διαχείριση των αλιευτικών αποθεμάτων. To Marine Stewardship Council (MSC) ιδρύθηκε το 1996 από το WWF και την εταιρία τροφίμων Unilever και ανεξαρτητοποιήθηκε τρία χρόνια αργότερα. Αντικείμενό του η πιστοποίηση αλιευμάτων που προέρχονται από φιλικές προς το περιβάλλον μεθόδους αλιείας. Η απόδοση της σήμανσης εγγυάται ότι τα συγκεκριμένα αποθέματα δεν είναι υπεραλιευμένα ενώ προέρχονται από αλιείες που δεν έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και ταυτόχρονα υπόκεινται σε ένα επαρκές διαχειριστικό σύστημα. Κάθε προϊόν (είδος θαλασσινού από συγκεκριμένη περιοχή και τύπο αλιείας) υποψήφιο προς σήμανση αξιολογείται από επιστημονική επιτροπή του MSC και η σήμανση ανανεώνεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Ωστόσο η αξιολόγησα του προϊόντος γίνεται ύστερα από αίτηση των ενδιαφερόμενων (π.χ. εταιρίες ή συνεταιρισμοί αλιείας) οι οποίοι και καταβάλουν το αντίστοιχο αντίτιμο. Ο καταναλωτής αποφεύγει την κατανάλωση μη βιώσιμων αποθεμάτων κι ενθαρρύνει μεθόδους φιλικές προς το περιβάλλον ενώ παραγωγοί κι έμποροι αυξάνουν τις πωλήσεις τους. Ένα αξιόπιστο τέτοιο σύστημα μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην αντιμετώπιση του παγκόσμιου προβλήματος της υπεραλίευσης. Η αυξημένη ζήτηση πιστοποιημένων προϊόντων παρέχει κίνητρα στους αλιείς να στραφούν σε περιβαλλοντικά φιλικές μεθόδους και αειφόρες ποσότητες αλιευμάτων καθώς και να σεβαστούν τα υπάρχοντα και να απαιτήσουν εξελιγμένα διαχειριστικά πλαίσια.

Απειλείται ο πληθυσμός του κοινού δελφινιού στον Κορινθιακό κόλπο

Ζωνοδέλφινο (photo: seadragon)

Ο Κορινθιακός κόλπος αποτελεί ένα σημαντικό οικοσύστημα για τα δελφίνια. Στην περιοχή, όπου υλοποιείται πρόγραμμα LIFE από τη Mom και το WWF σε συνεργασία με το ινστιτούτο κητολογικών ερευνών Πέλαγος και το Tethys Research Institute, απαντώνται και τα τέσσερα είδη δελφινιών των ελληνικών θαλασσών (κοινό δελφίνι, ζωνοδέλφινο, ρινοδέλφινο και σταχτοδέλφινο). Λόγω του μεγάλου βάθους του κόλπου, που φτάνει τα 930m, το ζωνοδέλφινο αποτελεί το πιο κοινό από τα είδη αυτά. Πρόσφατη έρευνα στην περιοχή που βασίστηκε σε παρατηρήσεις πληθυσμών το 2009, εκτιμά τον αριθμό των ζωνοδέλφινων σε 835 άτομα. Ωστόσο, ο αριθμός των κοινών δελφινιών εκτιμήθηκε πολύ μικρός (28 άτομα). Τα κοινά δελφίνια παρατηρήθηκαν αποκλειστικά σε μικτά κοπάδια με τα ζωνοδέλφινα, όπως είχε αναφερθεί και παλαιότερα από τον Α. Φραντζή του Ινστιτούτου Πέλαγος. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με το μικρό αριθμό των κοινών δελφινιών, δείχνει πως πιθανότατα ο πληθυσμός τους δεν είναι βιώσιμος. Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζει το γεγονός ότι εκτιμήθηκε μικρός αριθμός ατόμων (18) με ενδιάμεσα χαρακτηριστικά, που μπορεί να αποτελούν αποτέλεσμα υβριδισμού μεταξύ των δύο ειδών, επιβεβαιώνοντας παλαιότερες μελέτες από την περιοχή. Η υπόθεση αυτή καθώς και η βιωσιμότητα και γονιμότητα των υβριδίων χρήζει περαιτέρω διερεύνησης με τη χρήση γενετικών μεθόδων. Προτεραιότητα για τη διαχείριση αποτελεί ο εντοπισμός των ανθρωπογενών παραγόντων που συμβάλουν στη μείωση των πληθυσμών του κοινού δελφινιού.

Πηγή: Bearzi G, Bonizzoni S, Agazzi S, Gonzalvo J, Currey RJC (2011) Striped dolphins and short-beaked common dolphins in the Gulf of Corinth, Greece: Abundance estimates from dorsal fin photographs. Marine Mammal Science 27:E165-E184

Δεν ξέρουμε... τι ψάρια πιάνουμε!

Αναδημοσίευση από τη Real News. Το θέμα έχει επανέλθει πολλές φορές αλλά δε γίνεται τίποτα προς το παρόν...

Ανενεργό παραμένει από το 2009 το Εθνικό Πρόγραμμα Συλλογής Αλιευτικών Δεδομένων για διοικητικούς, σύμφωνα με το υπουργείο Θαλασσίων Υποθέσεων, Νήσων και Αλιείας, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν σαφή δεδομένα για τα ιχθυαποθέματα, για τα είδη και τις ποσότητες των ψαριών που αλιεύονται, αλλά και για τις ποσότητες των αλιευμάτων που απορρίπτονται πάλι στη θάλασσα. Την ώρα που η Ευρωπαία επίτροπος Αλιείας Μαρία Δαμανάκη έχει παρουσιάσει σειρά προτάσεων για την αυστηροποίηση ορισμένων κανονισμών ώστε η αλιεία να καταστεί και πάλι βιώσιμη, η Ελλάδα ψαρεύει σε θολά νερά.

Πάνω από 5.000 κήτη πέθαναν λόγω της πετρελαιοκηλίδας της ΒΡ στον Κόλπο του Μεξικού

Αναδημοσίευση από www.kathimerini.gr

Περισσότερα από 5.000 κήτη- φάλαινες και δελφίνια- έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας της πετρελαιοκηλίδας της ΒΡ στον Κόλπο του Μεξικού το 2010, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Conservation Letters της Εταιρίας Βιολογίας Διατήρησης (Society for Conservation Biology).

Συνολικά 101 σκελετοί βρέθηκαν στην πληγείσα περιοχή, όπου η διαρροή πετρελαίου από την πλατφόρμα Deepwater Horizon προκάλεσε μια τεράστια οικολογική καταστροφή.

Όμως στην πραγματικότητα, αυτοί οι σκελετοί δεν αντιπροσωπεύουν παρά μόνο ένα μικρό ποσοστό των ζώων που έχασαν τη ζωή τους από τη μεγαλύτερη πετρελαιοκηλίδα στην ιστορία των ΗΠΑ, υπογραμμίζουν οι επιστήμονες που συμμετείχαν στη μελέτη αυτή.

Σύμφωνα με τους ίδιους, ο αριθμός αυτός πρέπει να πολλαπλασιαστεί επί 50 για να έχουμε τον πραγματικό αριθμό των ζώων που χάθηκαν.

Πλαστικό: Ένας τεράστιος κίνδυνος για την άγρια ζωή

Αναδημοσίευση από το tvxs

"Σημαντική απειλή για την άγρια ζωή αποτελούν τα συντρίμμια που επιπλέουν στις θάλασσές μας, όπως αποδεικνύουν τα εκατοντάδες πλαστικά θραύσματα που εντοπίστηκαν στο στομάχι θαλάσσιας χελώνας. Και η απειλή αυτή εντείνεται όσο αυξάνεται η εξάρτηση του ανθρώπου από το πλαστικό."

Αυτό που απεικονίζεται στη φωτογραφία δεν είναι έργο αφηρημένης τέχνης, είναι το περιεχόμενο του στομαχιού μίας νεαρής θαλάσσιας χελώνας που βρέθηκε στα ανοικτά των ακτών της Αργεντινής. Περιβαλλοντολόγοι που την εξέτασαν διαπίστωσαν ότι είχε καταπιεί εκατοντάδες κομμάτια πλαστικού, χάνοντας τελικά τη μάχη με τη ρύπανση.